RDS of terminal server vervangen door Azure Virtual Desktop: zo pak je het aan

Een RDS- of terminal server vervang je door Azure Virtual Desktop (AVD) in zes stappen: inventariseer je applicaties, breng printers en randapparatuur in kaart, kies je profielaanpak, regel identiteit en licenties, test met een kleine groep en zet de rest buiten werktijd over. Vooraf kies je waar de sessiehosts draaien: in Azure of op eigen hardware. Je medewerkers houden een Windows-bureaublad met hun eigen programma's. Wat verdwijnt, is het werk aan gateway, broker en webtoegang. Dat deel levert Microsoft als dienst.

Windows Server 2016 krijgt na 12 januari 2027 geen beveiligingsupdates meer, en Microsoft ondersteunt Microsoft 365 Apps op Windows Server 2016 en 2019 al sinds 14 oktober 2025 niet meer. Hieronder lees je hoe je de overstap aanpakt, en wanneer je RDS gewoon kunt laten staan.

Waarom willen MKB'ers van hun terminal server af?

De einddata komen dichtbij

Elke versie van Windows Server heeft een vaste einddatum. Voor Office op die server ligt de grens vaak eerder.

Op 2016, 2019 en 2022 krijgen de Office-apps daarna tot 10 oktober 2028 nog beveiligingsupdates, maar geen nieuwe functies. Draait Office op een serverversie zonder ondersteuning, dan raadt Microsoft zelf aan om over te stappen op Windows 365 of Azure Virtual Desktop.

RDS CAL's horen bij één serverversie

Elke gebruiker of elk apparaat dat verbinding maakt met een sessiehost op Windows Server, heeft een RDS CAL nodig. Die CAL's zijn gekoppeld aan de serverversie: met CAL's voor Windows Server 2019 kom je niet op een server met 2022 of 2025. Een nieuwe terminal server betekent dus vaak ook een nieuwe licentieronde.

Gateway, broker en webtoegang beheer je zelf

Wie RDS online beschikbaar maakt, dus ook buiten kantoor, heeft naast de sessiehosts een RD Gateway, RD Web Access, een Connection Broker en een licentieserver nodig. Microsoft zegt het zelf: voor externe gebruikers heb je altijd een server die aan het internet hangt. Die rollen moet iemand patchen en bij elke upgrade in de juiste volgorde bijwerken.

Open RDP blijft een bekende inbraakroute

Er staan nog steeds remote desktop servers met poort 3389 direct open naar internet. Microsoft beschrijft in een eigen ransomware-onderzoek precies dat scenario: een apparaat met RDP open naar internet, een brute-force-aanval op het wachtwoord en daarna verspreiding door het netwerk.

Teams-vergaderen werkt slecht op RDS

Microsoft ondersteunt Teams op een terminal server alleen voor chatten en samenwerken. Bellen en vergaderen worden niet naar het apparaat van de gebruiker doorgezet, dus de server verwerkt beeld en geluid zelf. Microsoft adviseert om bellen en vergaderen op RDS uit te zetten.

Wat doet AVD anders dan RDS?

AVD gebruikt hetzelfde Remote Desktop Protocol, maar de infrastructuur eromheen is anders ingericht.

• De beheerlaag draait bij Microsoft. Broker, gateway en webtoegang zijn een dienst. Jij beheert alleen de sessiehosts en het image.
• Geen open poorten. Sessiehosts maken zelf een uitgaande verbinding met de AVD-dienst (reverse connect). Je zet geen inkomende poort open.
• Windows 11 Enterprise multi-session. Een Windows 11-bureaublad waarop meerdere mensen tegelijk werken. Die editie bestaat alleen binnen AVD. Het gebruiksrecht komt uit een licentie zoals Microsoft 365 Business Premium of E3, dus daarvoor heb je geen RDS CAL's nodig.
• FSLogix-profielen. Het gebruikersprofiel staat in een container op een bestandsshare en wordt bij het inloggen gekoppeld. Er wordt niets meer heen en weer gekopieerd, dus inloggen gaat sneller.
• Windows App als client. Je medewerkers openen hun werkplek met de Windows App op Windows, Mac, iPad, Android of in de browser. Het klassieke programma Verbinding met extern bureaublad (mstsc) werkt niet met AVD, en de oude Remote Desktop-client voor Windows wordt sinds 27 maart 2026 niet meer ondersteund.
• Teams via het eigen apparaat. Met de Windows App gaan bellen en vergaderen via het lokale apparaat. Beeld en geluid lopen dus niet meer over de server.

Twee routes: helemaal in Azure of op eigen hardware

De AVD-dienst zelf draait altijd in Azure. De keuze zit in waar de sessiehosts staan.

Route 1: alles in Azure

De sessiehosts zijn virtuele machines in Azure. Je betaalt per uur voor rekenkracht, plus opslag, dataverkeer, back-up en beheer. Je kunt automatisch op- en afschalen en Windows 11 Enterprise multi-session gebruiken. Dit past bij sterk wisselende aantallen gebruikers of vestigingen in meerdere landen. Hoe zo'n rekening is opgebouwd, lees je in wat kost Azure Virtual Desktop.

Route 2: sessiehosts op eigen of partnerhardware

Microsoft ondersteunt ook sessiehosts buiten Azure: op Azure Local, of op servers met een hypervisor naar keuze. De AVD-dienst blijft bij Microsoft. De machines, het netwerk en de hosting beheer jij of je partner. Op Azure Local kan Windows 11 multi-session; op andere eigen hardware draaien gedeelde sessiehosts op Windows Server, net als je terminal server nu. Dan blijven RDS CAL's met Software Assurance of RDS-gebruikersabonnementen nodig, plus een AVD-servicelicentie per gebruiker, en automatisch schalen zit er in die variant niet in. Daar staat tegenover dat je gegevens in je eigen datacenter of dat van je partner blijven. Er komt geen verbruiksfactuur, dus een vaste prijs per gebruiker is mogelijk.

Stappenplan: zo pak je de overstap aan

1. Maak een inventaris van je applicaties. Noteer per programma de versie, de leverancier, waar de database staat en of de leverancier de nieuwe Windows-versie ondersteunt. Vergeet kleine dingen zoals een Excel-koppeling of een Outlook-invoegtoepassing niet.
2. Breng printers en randapparatuur in kaart. Welke printers, labelprinters, scanners en dongles gebruikt wie, en vanaf welke locatie?
3. Kies je profielaanpak. Zet bestaande profielen om naar FSLogix-containers, of begin met een schoon profiel en neem alleen documenten, favorieten en handtekeningen mee. Een schone start ruimt jaren aan rommel op. FSLogix werkt ook op RDS, dus deze stap kun je al vóór de overstap zetten.
4. Regel identiteit en licenties. AVD werkt met Microsoft Entra ID, dus je gebruikers moeten daarin bestaan, liefst met MFA aan. Controleer welke licenties horen bij het besturingssysteem dat je kiest. Actuele prijzen vind je bij Microsoft 365-licenties en prijzen.
5. Test met een kleine groep. Laat een paar mensen uit verschillende afdelingen een week echt werken op de nieuwe omgeving, inclusief printen, scannen en Teams-vergaderingen.
6. Zet over buiten werktijd. Rol de Windows App uit, zet profielen en gegevens over op een avond of in het weekend, en laat de oude server nog even alleen-lezen staan als vangnet.

Valkuilen bij een overstap van RDS naar AVD

• Oude branchesoftware. Windows 11 multi-session meldt zich bij programma's als server. Sommige installatieprogramma's weigeren daardoor dienst. Andersom ondersteunt niet elke leverancier de nieuwste Windows Server. Vraag het na voordat je kiest.
• 16-bit en oude stuurprogramma's. AVD werkt alleen met 64-bit Windows, en dat draait geen 16-bit-programma's en geen 32-bit-stuurprogramma's. Dit speelt vooral bij software van een losse oude pc.
• Dongles. USB-apparaten doorsturen naar de sessie werkt alleen vanaf een Windows-apparaat en is bedoeld voor verbindingen met minder dan 20 milliseconden vertraging. Over een thuisverbinding is dat niet gegarandeerd. Vraag de leverancier om een netwerklicentie of een oplossing aan serverzijde.
• Printen. Printers doorsturen werkt, mits het stuurprogramma in de sessie beschikbaar is. Universal Print, de cloudprintdienst die in Business Premium zit, werkt vanaf Windows 10 en 11, maar niet vanaf Windows Server. Draaien je sessiehosts op Windows Server, dan houd je een printserver of printeromleiding nodig.
• Oude snelkoppelingen. Wie via een RDP-bestand of mstsc inlogt, moet naar de Windows App. Ruim oude snelkoppelingen op, anders blijven mensen naar de oude server gaan.

Wanneer is RDS nog prima?

Niet elke terminal server hoeft morgen weg. RDS blijft een redelijke keuze als:

• je server op Windows Server 2025 draait, waarop Microsoft 365 Apps tot oktober 2029 wordt ondersteund;
• je medewerkers vooral op kantoor werken en weinig vanuit de sessie bellen of vergaderen;
• je leverancier zijn software alleen op RDS ondersteunt;
• de gateway goed beheerd wordt: actuele updates, MFA en geen open RDP-poort.

Dan levert goed systeembeheer meer op dan een migratie. Plan wel vooruit, want ook Windows Server 2025 heeft een einddatum.

Hoe wij het doen

Sinds 1 september 2026 leveren wij elke Online Werkplek op AVD-techniek op onze eigen hardware in Eindhoven en Den Bosch. De beheerlaag komt van Microsoft, de sessiehosts zijn Windows-servers met jouw programma's erop, en elk bedrijf krijgt een eigen omgeving. Je medewerkers loggen via de Windows App in met hun Microsoft 365-account en MFA via Microsoft Entra. Je betaalt €38 per gebruiker per maand, zonder verbruiksfactuur, en je hebt Microsoft 365 Business Premium nodig. De overstap van je terminal server plannen we buiten werktijd. Meer over de opzet lees je bij Azure Virtual Desktop in een Nederlands datacenter en bij onze Online Werkplek. Het beheer van de laptops waarmee je medewerkers inloggen kan erbij via werkplekbeheer.